Uitspraak

Tijdens de vakantie stippelen mijn vriend en ik de route naar onze vakantiebestemming het liefst uit op papieren wegenkaarten. Natuurlijk hebben we ook een navigatiesysteem bij ons, toch de standaarduitrusting voor de massatoerist. Voor ons is het een uitdaging om puur op basis van zo’n wegenkaart te navigeren. Het navigatiesysteem zetten we alleen aan voor acute noodgevallen, bijvoorbeeld om een parkeergarage te vinden. Het enige nadeel van die grote papieren kaarten is het opvouwen, dat blijft (zelfs na jarenlange oefening) een crime.

Misschien moet ik het gebruik van die ouderwetse wegenkaart psychisch duiden. Even terug naar mijn jeugd, mensen. Naar de jaren negentig, waarin Frits Bom het televisieprogramma De Vakantieman presenteerde. Een vast onderdeel van dit televisieprogramma was dat een verslaggever aan nietsvermoedende toeristen vroeg om hun vakantiebestemming aan te wijzen, op een blinde kaart van Europa (dus zonder landennamen). Met even hilarische als verbijsterende resultaten. Een zongebruind echtpaar op het strand aan de Costa del Sol, wees zomaar Polen aan op de kaart in plaats van Spanje. In mijn ergste nachtmerries overkomt het mij dat ik zo’n topografisch onbenul word, die de kust van Albanië aanziet voor Texel. Volgens mij overkomt je dat makkelijker wanneer je klakkeloos de instructies van het navigatiesysteem volgt. Om die reden ben ik trouw gebleven aan de wegenkaart, zodat ik exact weet waar ik ben.

Toch ging het kaartlezen in Scandinavië niet probleemloos. Normaal gesproken zijn mijn vriend en ik goed op elkaar ingespeeld bij het navigeren. Maar tijdens het rijden door Scandinavië was er regelmatig sprake van spraakverwarring.
‘Wat is de snelste route naar ‘jutteborije’?’ vroeg mijn vriend.
‘Dat staat niet op de kaart,’ antwoordde ik.
Het stond echter wèl op de kaart als Göteborg. Ik sprak dat uit “geuteborg”, inclusief zo’n typisch Hollandse harde ‘g’.

In Scandinavië strooien ze kwistig met extra leestekens – rondjes, trema’s en streepjes – over of door de klinkers. Door eerdere vakanties in Noorwegen kent mijn vriend de juiste uitspraak van al die Scandinavische klinkers. Ondertussen begreep ik volstrekt niet waar hij het over had. Sindsdien is mijn begrip van de Scandinavische talen iets verbeterd. Een ‘å’ spreek je uit als een ‘o’. En de ‘ø’ wordt uitgesproken als ‘eu’. Toch ben ik dankbaar dat het Engels is uitgegroeid tot wereldtaal, en niet het Zweeds. Die malle Scandinavische klinkers lijken ergens heel charmant, maar zijn ondertussen een soort van satanische variant op de Duitse naamvallen.

Selfie

Opdracht: maak zinnen voor dagelijks gebruik waarin je de woorden ‘bokitoproof’, ‘swaffelen’, ‘ontvrienden’, ‘gedoogregering’, ‘tuigdorp’ en ‘project-x-feest’ verwerkt.

Niet gelukt? Ik ben niet verbaasd want deze woorden zijn volkomen ongeschikt voor dagelijks gebruik. Alle Nederlandse mannen hebben slechts één jaar in hun leven er op los geswaffeld en dat was, om precies te zijn, in 2008. Want toen is ‘swaffelen’, in een verkiezing georganiseerd door Van Dale, verkozen tot woord van het jaar. Ik heb het niet gecontroleerd, voor het gemak ga ik er even van uit dat het woord ‘bokitoproof’ (dit woord gebruikte iedereen in 2007 in vrijwel elke zin), in 2014 zelfs uit de Van Dale is geschrapt. Ik ken namelijk niemand die dat woord na 2007 nog heeft uitgesproken. Dat geldt trouwens ook voor die andere woorden van het jaar.

Alleen ‘ontvrienden’ blijft populair zolang Facebook nog volop gebruikt wordt. De enige persoon die het woord ‘tuigdorp’ nog gebruikt is Geert Wilders. Dat één persoon een woord gebruikt, rechtvaardigt het in mijn ogen niet om het in het nationale woordenboek op te nemen. De enige reden die ik kan verzinnen om deze woorden in de Van Dale te laten staan is dat je tijdens een potje Scrabble goede sier kunt maken met het leggen van het woord ‘project-x-feest’ met 3 keer woordwaarde.

Volgens mij raken al die woorden direct na de verkiezing in onbruik. Behalve het woord ‘selfie’ dat sinds de verkiezing in 2013 plotseling door iedereen gebruikt wordt. Toch voorspel ik alvast dat ook dit woord het niet gaat redden. Want het maken van zo’n ‘selfie’ levert nooit mooie foto’s op. Het vreselijkst zijn de selfie’s van liggende mensen, met de onderkin als stralend middelpunt van het beeld.

En waarom maak je een onhandige foto met je smartphone van jezelf met de skyline van New York op de achtergrond, als daarop ook een onhandig uitgestoken arm zichtbaar is? Op een dergelijke toeristische trekpleister bevinden zich honderden mensen die bereid zijn om een foto van jou te maken als je daar vriendelijk om vraagt. En op die foto leidt er geen uitgestrekte arm af van het prachtige uitzicht.

Ik zie dus nu al maanden dat alle selfie’s gewoon lelijke foto’s zijn. Na het lezen van dit stukje zie jij dat voortaan ook. Dan kan iedereen vanaf nu stoppen met het massaal maken van selfie’s. En dan vergeten we dit woord weer gauw. Zoals dat hoort te gaan met het woord van het jaar.

Over de schrijver:
Paul (1978), werknemer, echtgenoot en vegetariër, schrijver van stukjes op het internet sinds 2003.

Archief

  1. Smaak
  2. Fastfood
  3. Seksdagboek
  4. Zomergast
  5. Kernwaarden
  6. Mezelf
  7. Draagtas
  8. Grens
  9. Anders
  10. Migrantenkind
  11. Hemelvaartsdag
  12. Soundtrack
  13. Avontuurlijk
  14. Boekenweekgeschenk
  15. Veertig
  16. Vluchten
  17. Dankbaar
  18. Boegbeeld
  19. Theepot
  20. Rolmodel
  21. Singles Day
  22. Dinky
  23. Phil
  24. Schnitzelgate
  25. Freakshow
  26. Lustobject
  27. Mansplaining
  28. Kleinburgerlijk
  29. Praatpaal
  30. Thijmen
  31. PrEP
  32. Nepnieuws
  33. Homojaren
  34. Gaymer
  35. Queer
  36. Sportsokken
  37. Messias
  38. M/V
  39. 365
  40. Jesse
  41. Magnum
  42. Mineur
  43. Xenofobie
  44. Kinderloos
  45. Familieportret
  46. Hygge
  47. Dood
  48. Jaloezie
  49. Verdraagzaamheid
  50. Formule
  51. Rustplaats
  52. AbFab
  53. L’HETERO
  54. Iris
  55. YouTuber
  56. Playboy
  57. Cliffhanger
  58. Angst
  59. Poepen
  60. Windei
  61. Betovering
  62. Boycot
  63. Torso
  64. Feestdag
  65. Worst
  66. Schuldgevoel
  67. GTA 5
  68. Kratfiets
  69. Lidmaatschap
  70. Grijs
  71. Poppedeintje
  72. Drugspand
  73. Reisgids
  74. Souvenir
  75. Joggingbroek
  76. Stoned
  77. Nederlaag
  78. Dadbod
  79. Adonis
  80. Zwart-Wit
  81. Moederdag
  82. Filmhuis
  83. Enya
  84. Bodyscan
  85. Uurtje
  86. IJsblokjes
  87. Nederlands
  88. Fomo
  89. Achterbuurt
  90. Echtgenoot
  91. Help
  92. Infaam
  93. Joint
  94. Vuurwerkplicht
  95. Domino-effect
  96. Kast
  97. Eiland
  98. Openhartig
  99. Vinkjes
  100. Spam
  101. Vinyl
  102. Flow
  103. Trend
  104. Uitspraak
  105. Glamping
  106. Boekverfilming
  107. Advertorial
  108. Komkommernieuws
  109. Cocoonen
  110. Soap
  111. Hypocriet
  112. Asfaltvibe
  113. Tendentieus
  114. Zurigheid
  115. Meezinger
  116. Spitsvondig
  117. Paranoia
  118. Nachtegaaltje
  119. Kleurloos
  120. Selfie

  121. Zesendertig
  122. Caps lock
  123. Mol
  124. Lidl
  125. Piet
  126. Rouwkaart
  127. Sandaal
  128. Stijlbreuk
  129. E-reader
  130. Viral
  131. Vegetariër
  132. Douglas
  133. Minimalisme
  134. App
  135. Chocoladekruidnoot
  136. Natuurmonument
  137. Kledingvoorschrift
  138. Modenicht
  139. Tongen
  140. Imago
  141. Ontvrienden
  142. Hipster
  143. Weigerambtenaar
  144. Enigma
  145. Huwelijksaanzoek
  146. Schoonmaakster
  147. Verlangen
  148. Luguber
  149. Poezen
  150. Autoreply
  151. Jim
  152. Resort
  153. Kringverjaardag
  154. Hit
  155. Triangel
  156. Gothic
  157. Opstandig
  158. Vlucht
  159. Überbitch
  160. Amoebe
  161. Watjes
  162. Kapsel
  163. Metroseksualiteit
  164. Cabrio
  165. Oor
  166. Herdenking
  167. Klunen
  168. 2012
  169. Futiliteiten
  170. Talkshow
  171. Varkens
  172. Plausibel
  173. Kredietcrisis
  174. Vergrijzing
  175. Gelul
  176. Schaamhaardracht
  177. Reusachtig
  178. Arie
  179. Voornemen
  180. Opzegging
  181. Midlifecrisis
  182. Doelgroep
  183. Medeplichtig
  184. Bedbeslommeringen
  185. Plattelandsmentaliteit
  186. Alfamannetjes
  187. Koninginnedag
  188. Teenslipper
  189. Eau de toilette
  190. Boekenlijst
  191. SMS

© Paul Sinnema