Hypocriet

Ik doe echt mijn best om zoveel mogelijk van het wereldkampioenschap voetballen in Brazilië te missen. Na jarenlange training ben ik daarin heel bedreven geworden. De televisie staat uit tijdens de gehele periode dat er wordt gevoetbald. Dus ook op de dagen waarop het Nederlands elftal niet speelt, want dan wordt er namelijk eindeloos elke pass in een wedstrijd geanalyseerd in de ellenlange nabeschouwingen, of al gespeculeerd in de vele voorbeschouwingen. Speelt het Nederlands elftal dan verschansen mijn vriend en ik ons in een lege bioscoop. Het kan ook gebeuren dat we de enige eters in een restaurant zijn. Verder zoek ik zoveel mogelijk het gezelschap op van vrienden die ook niet snappen wanneer een speler buitenspel staat. Dan weet ik tenminste zeker dat er niet over voetbal wordt gesproken.

Ondanks al deze voorzorgsmaatregelen, krijg ik meer mee van het wereldkampioenschap voetbal dan ooit tevoren. Dat is allemaal de schuld van mijn vrienden op Facebook en Twitter. Ik dacht vooral omringd te zijn door intelligente mensen die zich afvragen waarom het leuk is om 22 mannen achter een bal te zien aanrennen. En die het onbegrijpelijk vinden dat een sterspeler van een stom balspelletje in een paar jaar meer geld verdient, dan een briljante wetenschapper die zijn werkende leven wijdt aan het genezen van kanker. Maar blijkbaar veranderen mijn vrienden online in fanatieke voetbal-hooligans, die ik me had voorgesteld als figuren met een imposante bierbuik, waarbij het nogal potsierlijk was dat uitgerekend zij zich luidkeels uitspreken over iets dat met lichaamsbeweging te maken heeft. Mijn beeld van hooligans, en helaas ook mijn beeld van sommige vrienden, is voorgoed veranderd.

Ineens ben ik op de hoogte rare manoeuvres door gephotoshopte plaatjes van Robben en Van Persie. En ken ik de opstelling en wissels van de wedstrijd door berichten als “godverdomme Sneijder, wordt het biet eens tijd dat je in het toernooi bent gegroeid?”, “VAN PERSIE ERUIT NU METEEN” en “jaaaaaa Krullllllllll!!!”, inclusief gepast gebruik van capslock en authentieke typefouten. Bij het doornemen van een kleine bloemlezing uit de onophoudelijke stroom aan voetbalgerelateerde statusupdates, had ik wederom het inzicht dat voetbalfans hypocriet zijn. Is er geen vertrouwen in de goede afloop van een wedstrijd, dan gaan “zij” verliezen. Bij winst hebben “wij” de wedstrijd gewonnen.

Bij een volgend voetbaltoernooi op Europees of wereldniveau moet ik, naast de televisie, dus voortaan ook Twitter en Facebook vermijden. Dat bespaart me tijd, en vooral heel veel irritatie.

Paranoia

Vlak voordat zelfs bejaarde digibeten zonder eigen internetaansluiting tijdens een internetcursus voor senioren zich hadden aangemeld voor Facebook, maakte ik ook een eigen profiel aan op dat medium. Ik ben zo mogelijk nog later met het lezen van bestsellers over sociale media. Door een zonvakantie zonder stabiele internetaansluiting kwam ik daar alsnog aan toe. Vorige week las ik eindelijk “De Cirkel” van Dave Eggers.

Over het boek had ik veel gehoord. Vooral van mensen die niet op sociale media actief zijn en daar veelvuldig mee lopen te koketteren. Schijnbaar word je er een beter mens van als je niet continu likes verzamelt op internet. Voor mensen met een aversie of angst voor sociale media is “De Cirkel” een geschikt boek, want van het boek word je nogal paranoia als het gaat om de bescherming van je persoonlijke gegevens.

Het boek gaat over Mae Holland die gaat werken bij “De Cirkel”, een bedrijf dat “TruYou” exploiteert. Dat is een soort universeel besturingsprogramma waarin je alles doet: e-mailen, sociale media bijhouden en zelfs je betalingsverkeer. En waarop je met het uitdelen van smiles en frowns jouw mening geeft. Door dit systeem heeft iedereen slechts één online identiteit met slechts één wachtwoord. Het leek mij best handig om niet langer allerlei accounts te hebben, met evenzoveel verschillende wachtwoorden.

“De Cirkel” krijgt alleen steeds meer macht door nieuwe activiteiten. Ze geven kleine, goedkope cameraatjes weg die TruYou-gebruikers overal kunnen ophangen. Deze beelden worden live uitgezonden op internet. Met gezichtsherkenning valt te achterhalen wie er in beeld is. Dit vond ik een enge ontwikkeling, maar Mae maakt zich totaal niet ongerust. ‘Wat heb je te vrezen als je je normaal gedraagt,’ denkt zij. Uiteindelijk profileert het bedrijf zich zelfs met slogans als “geheimen zijn leugens” en “privacy is diefstal”.

Het boek beschouw ik vooral een beangstigend sprookje. De macht die één internetbedrijf krijgt in het boek, dat wordt volgens mij nooit realiteit. We wisselen zo ongeveer vaker van sociale media wisselen dan van schoenen.

Toch is het een feit dat Facebook reclames heeft die verrassend goed aansluiten op mijn persoonlijke interesses. En Google geeft openlijk toe alle inkomende en uitgaande mail te scannen. Ik zie dat verlies van anonimiteit puur als de prijs voor handige gratis diensten. En ik probeer bewust keuzes te maken in de informatie die ik online deel. Maar misschien ben ik simpelweg kortzichtig. Naïevelingen zoals ik hebben van Mark Zuckerberg tenslotte een miljardair gemaakt.

Viral

Of in deze tijden van economische crisissen en failliete landen dit nu erg relevant is, dat betwijfel ik sterk maar het Europese parlement is bezig met het recht om vergeten te worden. Blijkbaar is om dergelijke wetgeving gevraagd door mensen met imagoproblemen. Omdat zij continu achtervolgd worden door onhandige acties uit je verleden, die online voor eeuwig vindbaar blijven. Iets in de trant van een filmpje, waarin je duidelijk herkenbaar op een vrijmibo over je baas heen kotst terwijl je in een dronken bui net begonnen was aan een striptease die maar niet sensueel wil worden, en die op allerhande sites over de hele wereld viral is gegaan. Je bent daardoor op staande voet ontslagen. Je hebt voor joker gestaan voor een miljoenenpubliek. En bij elk sollicitatiegesprek ligt er een screenprint op tafel van dat bewuste filmpje, want standaard onderdeel van de selectieprocedure is dat er op je naam wordt gegoogled. Op een persoonlijk vlak is dat dus best een crisissituatie.

Misschien is er sprake van een klein generatiekloofje, want ik vind het dit nieuwe mensenrecht nogal overtrokken. Ik bagatelliseer het niet omdat ik ben opgegroeid in een tijd dat er nog geen internet was, want destijds gingen er ook al dingen soort van viral. Al hadden we er toen die term nog niet voor bedacht. In de Friese stad waarin ik opgroeide was een levendig roddelcircuit waarin je nog jarenlang werd achtervolgd door bepaalde misstappen. Echt hard bewijs was nooit voor die verhalen. Vrijwel niemand nam de moeite om foto’s in grote aantallen te ontwikkelen, om die met dikke lagen cellotape aan vele lantaarnpalen plakken. Tegenwoordig is dat – met de alom aanwezige smartphones – wel anders. Zodra er iets bijzonders gebeurt is er altijd wel iemand aan het filmen. Zonder moeite staat zo’n filmpje binnen enkele seconden online. Voor de komst van het internet kon je gewoon verhuizen. Enkele kilometers kon je gewoon als onbekende opnieuw beginnen. Met het internet, toch een wereldwijd fenomeen, werkt dat niet meer.

Toch vind ik het recht om vergeten overbodig. Immers gaat er ongeveer iedere dag wel weer een andere dronken manspersoon viral. Al die filmpjes verdwijnen binnen dagen van de voorpagina’s van de shockblogs, die grossieren in het voor schut zetten van mensen. Bovendien kun je voorkomen dat je ooit een viral gaat, door simpelweg geen dingen te doen waar je later spijt van krijgt. Dat is een wijsheid van alle tijden.

Ontvrienden

Over het algemeen ben ik geen early-adapter als het gaat om sociale netwerken op internet. Het gekrabbel op Hyves heb ik aan me voorbij laten gaan. Op Twitter staan slechts handjevol suffige tweets van mijn hand. Eigenlijk ben ik voornamelijk een trendsetter als het gaat om het opheffen van een social media account. Daarmee ben ik meestal een van de eersten. Dat komt doordat ik het zonde van de tijd vond die ik verspilde aan het onderhouden van online contacten, terwijl ik dan net zo goed in levende lijve met die mensen kon afspreken.

Ik heb me uiteindelijk toch aangemeld bij Facebook omdat ik constant allerlei belangrijke nieuwtjes misliep. Dan hoorde ik op een verjaardag dat een vage kennis al acht maanden in verwachting was. En ik wist van niets. Als enige. Omdat ik niet op Facebook zat. Tegen zoveel groepsdruk was ik niet bestand.

Positief aan Facebook vind ik het aanhalen van oude contacten. Alle oude klasgenoten vanaf 1982 kun je een vriendschapsverzoek doen. Je hebt toch een band met iemand als je op de peuterspeelzaal aan hetzelfde raam hebt gelikt. Het is bovendien geruststellend om te ontdekken dat die ontspoorde klasgenoot van de middelbare school, waarvan je zeker wist dat hij beroepscrimineel met talloze eigen wietplantages zou worden, getrouwd is, twee kinderen heeft en het tot filiaalchef van de plaatselijke C1000 heeft geschopt.

Het allerhandigst is Facebook als je, zoals ik, uit een grote familie komt. Je kunt onmogelijk geregeld contact houden met al je ooms, tantes en negenendertig neven en nichten. Daar heb je een dagtaak aan. Maar op Facebook heb je met een keer liken van een saaie vakantiefoto de familiebanden in no-time aangehaald.

Minder fijn zijn alle ongezellige afspraken met vrienden door Facebook. Die heb ik regelmatig wanneer iemand drukker is om het restaurant te taggen en van elke maaltijd een foto te plaatsen. Of je praat alleen met elkaar over recente statusupdates van anderen, in plaats van met elkaar bij te kletsen. In sommige gesprekken heb ik het gevoel het verhaal al eerder te hebben gehoord. ‘Dit heb ik al gelezen op Facebook,’ zeg ik dan om het bekende relaas te onderbreken. Dit levert dan meestal een ongemakkelijke stilte op.

Mijn voorlopige conclusie is dus dat je je beste vrienden op Facebook beter kunt ontvrienden. Facebook is vooral een geschikt medium voor al die mensen waarmee je liever enkel oppervlakkig contact wilt onderhouden.

Over de schrijver:
Paul (1978), werknemer, echtgenoot en vegetariër, schrijver van stukjes op het internet sinds 2003.

Archief

  1. Smaak
  2. Fastfood
  3. Seksdagboek
  4. Zomergast
  5. Kernwaarden
  6. Mezelf
  7. Draagtas
  8. Grens
  9. Anders
  10. Migrantenkind
  11. Hemelvaartsdag
  12. Soundtrack
  13. Avontuurlijk
  14. Boekenweekgeschenk
  15. Veertig
  16. Vluchten
  17. Dankbaar
  18. Boegbeeld
  19. Theepot
  20. Rolmodel
  21. Singles Day
  22. Dinky
  23. Phil
  24. Schnitzelgate
  25. Freakshow
  26. Lustobject
  27. Mansplaining
  28. Kleinburgerlijk
  29. Praatpaal
  30. Thijmen
  31. PrEP
  32. Nepnieuws
  33. Homojaren
  34. Gaymer
  35. Queer
  36. Sportsokken
  37. Messias
  38. M/V
  39. 365
  40. Jesse
  41. Magnum
  42. Mineur
  43. Xenofobie
  44. Kinderloos
  45. Familieportret
  46. Hygge
  47. Dood
  48. Jaloezie
  49. Verdraagzaamheid
  50. Formule
  51. Rustplaats
  52. AbFab
  53. L’HETERO
  54. Iris
  55. YouTuber
  56. Playboy
  57. Cliffhanger
  58. Angst
  59. Poepen
  60. Windei
  61. Betovering
  62. Boycot
  63. Torso
  64. Feestdag
  65. Worst
  66. Schuldgevoel
  67. GTA 5
  68. Kratfiets
  69. Lidmaatschap
  70. Grijs
  71. Poppedeintje
  72. Drugspand
  73. Reisgids
  74. Souvenir
  75. Joggingbroek
  76. Stoned
  77. Nederlaag
  78. Dadbod
  79. Adonis
  80. Zwart-Wit
  81. Moederdag
  82. Filmhuis
  83. Enya
  84. Bodyscan
  85. Uurtje
  86. IJsblokjes
  87. Nederlands
  88. Fomo
  89. Achterbuurt
  90. Echtgenoot
  91. Help
  92. Infaam
  93. Joint
  94. Vuurwerkplicht
  95. Domino-effect
  96. Kast
  97. Eiland
  98. Openhartig
  99. Vinkjes
  100. Spam
  101. Vinyl
  102. Flow
  103. Trend
  104. Uitspraak
  105. Glamping
  106. Boekverfilming
  107. Advertorial
  108. Komkommernieuws
  109. Cocoonen
  110. Soap
  111. Hypocriet
  112. Asfaltvibe
  113. Tendentieus
  114. Zurigheid
  115. Meezinger
  116. Spitsvondig
  117. Paranoia
  118. Nachtegaaltje
  119. Kleurloos
  120. Selfie
  121. Zesendertig
  122. Caps lock
  123. Mol
  124. Lidl
  125. Piet
  126. Rouwkaart
  127. Sandaal
  128. Stijlbreuk
  129. E-reader
  130. Viral
  131. Vegetariër
  132. Douglas
  133. Minimalisme
  134. App
  135. Chocoladekruidnoot
  136. Natuurmonument
  137. Kledingvoorschrift
  138. Modenicht
  139. Tongen
  140. Imago
  141. Ontvrienden

  142. Hipster
  143. Weigerambtenaar
  144. Enigma
  145. Huwelijksaanzoek
  146. Schoonmaakster
  147. Verlangen
  148. Luguber
  149. Poezen
  150. Autoreply
  151. Jim
  152. Resort
  153. Kringverjaardag
  154. Hit
  155. Triangel
  156. Gothic
  157. Opstandig
  158. Vlucht
  159. Überbitch
  160. Amoebe
  161. Watjes
  162. Kapsel
  163. Metroseksualiteit
  164. Cabrio
  165. Oor
  166. Herdenking
  167. Klunen
  168. 2012
  169. Futiliteiten
  170. Talkshow
  171. Varkens
  172. Plausibel
  173. Kredietcrisis
  174. Vergrijzing
  175. Gelul
  176. Schaamhaardracht
  177. Reusachtig
  178. Arie
  179. Voornemen
  180. Opzegging
  181. Midlifecrisis
  182. Doelgroep
  183. Medeplichtig
  184. Bedbeslommeringen
  185. Plattelandsmentaliteit
  186. Alfamannetjes
  187. Koninginnedag
  188. Teenslipper
  189. Eau de toilette
  190. Boekenlijst
  191. SMS

© Paul Sinnema