Category “Luisteren”

16/01/2015

Het is sneu voor de Moszkowiczjes dat zelfs het braafste en minst bekende familielid, strafpleiter David Moszkowicz, als de derde van vier broers uit zijn ambt is gezet. Mijn hart ging toch sneller kloppen van dit smeuïge nieuws. Dat kwam vooral door de manier waarop radio 1 het nieuws aangekondigde. De nieuwszender was helemaal losgegaan op het zoveelste drama binnen de gerenommeerde advocatenfamilie.

Eindelijk mochten de doorgaans zo bedeesde verslaggevers van de NOS schreeuwerige koppen bedenken, die normaal gesproken alleen voorbehouden zijn voor de cover van de Story. Zonder enig spoortje van ironie sprak een nieuwslezer over ‘de teloorgang van de advocatenfamilie Moszkowicz’. Ik genoot ervan dat er werd gesproken van een advocaat die ‘geschrapt is van het tableau’. Die uitdrukking is toch een van de pareltjes van de Nederlandse taal, en hoor je maar zelden. Het was je reinste riooljournalistiek, met een chique tintje.

Mijn gedachten dwaalden af naar Bram, de andere gevallen Moszkowicz-telg. Hij zag in de rellerige berichtgeving vast een geschikte aanleiding om nog eens de woorden ‘infaam’ en ‘abject’ uit te spreken. En ik ben het roerend met Bram eens dat het een abjecte en infame toestand is. In deze treurige familiegeschiedenis zie ik het onomstotelijke bewijs dat het een schande is, om je kinderen te dwingen tot opvolging in het familiebedrijf.

Gelukkig luisteren de meeste pubers – op het moment dat zij een beroepskeuze maken – toch niet naar hun ouders. Als mijn vader zijn zin had gekregen, dan had ik me geïnteresseerd in het repareren van de kapotte versnellingsbak van zijn krakkemikkige Jeep. En dan was Nederland nu met mij een uiterst incompetente automonteur rijker geweest.

Gezien de interesses van Bram, acht ik het onwaarschijnlijk dat hij ooit vrijwillig voor het advocatenvak had gekozen. Iemand die zich moeiteloos weet te omringen met mooie vrouwen en schimmige zakenlieden, had volgens mij een glansrijke carrière kunnen hebben als raamexploitant op de Wallen. Of Bram was hoofdredacteur van het stijlvolle mannenblad Esquire geworden, vanwege zijn onberispelijke smaak in maatpakken, sportwagens en horloges.

Mocht het UWV nog op zoek zijn naar passend werk voor de gebroeders Moszkowicz, dan lijken ze mij op basis van hun eigen noodlottige loopbaan uitstekend gekwalificeerd als beroepskeuzeadviseur. De broers kunnen bij jongeren beslist overtuigend bepleiten dat zij hun hart moeten volgen bij de studiekeuze. Want succes, geld en roem is ook niet alles. Daar is de familie Moszkowicz het levende voorbeeld van.

10/12/2014

In een draadloze wereld waar je met Spotify overal naar muziek kunt luisteren, is het ouderwets dat je een platenspeler koopt om daarop thuis platen af te spelen. Je geeft een fortuin uit aan langspeelplaten van prehistorische muziek uit de vorige eeuw, terwijl die muziek gratis is te beluisteren op YouTube. Althans na het verplicht bekijken van een Libresse commercial. Nadat je geheel kansloos aan een achtjarige jongen, die vanaf zijn geboorte digitaal door het leven swipet, de nauwelijks aanwezig voordelen van analoge muziek hebt uitgelegd, voel je je oud genoeg om persoonlijk de dinosauriërs te hebben overleefd.

Je begrijpt vast dat ik intens geniet van mijn opgeleefde vinyl-fetisj.

De keiharde reality-check kwam toen ik me realiseerde dat er alleen muziek uit de jaren zeventig, tachtig en negentig in de platenkast stond. Alleen het album ‘Songs To Soothe’ van Jacqueline Govaert stamde uit de eenentwintigste eeuw. Al moet ik daar dan eerlijk bij vertellen dat ik die plaat vooral heb gekocht vanwege warme herinneringen aan Krezip. En dat is ondertussen gewoon een band die in de jaren negentig is opgericht.

Sinds ik dat inzicht kreeg, had ik me stellig voorgenomen om geen oudere muziek meer te kopen totdat ik eerst een bestseller uit 2014 had aangeschaft. Dat goede voornemen bleek nog een flinke uitdaging, want ik luister nimmer naar moderne muziek. Afrojack, Taylor Swift en One Direction ken ik uitsluitend van naam. Van geen van hun recente hits kan ik een melodie neuriën. En dat allemaal doordat ik niet meer naar 3FM luister, omdat ik van de harde beats vanzelf hoofdpijn krijg.

Stom toevallig stuitte ik op de vinyluitgave van ‘In The Lonely Hour’ van Sam Smith, die ik meteen kocht. Sam Smith vind ik een fenomenale zanger. Ik zap nooit weg als zijn singles op de radio voorbij komen, want in zijn liedjes zit géén overdaad aan adlibs. Ik kon zelfs zijn hit ‘Stay With Me’ woordelijk meezingen.

Verder wist ik weinig van Sam Smith, dus verdiepte me thuis verder in hem. Totaal verrast was ik hij nooit heeft gelogen over zijn homoseksuele geaardheid en ondanks dat succesvol is in Amerika. ‘In 1982 was Boy George alleen succesvol omdat hij niet openlijk uit de kast kwam,’ dacht ik. Heel even had ik het gevoel dat het ooit allemaal goedkomt in de wereld. Tot ik me realiseerde dat ik tegen die tijd te oud ben om al die positieve veranderingen bij te benen.

27/10/2014

Een vlaag van jeugdsentiment overvalt je op de meest onverwachte momenten.

Bijvoorbeeld vlak nadat je je oude pick-up hebt weggegooid. Dat ding stond al jarenlang te verstoffen op zolder toen ik eindelijk ‘m wegdeed. Tegelijkertijd nam ik ook afscheid van mijn moeder’s verzameling oude platen, waaronder een langspeelplaat van de Nederlandstalige klassieker ‘De Clown’. De platenhoes van ‘De Clown’, een doodsaaie foto van Ben Cramer met een clownsneus op, vond ik in mijn jeugd doodeng. Met vele nachtmerries – met een clown in de hoofdrol – tot gevolg. Ben Cramer is van grote invloed geweest op mijn leven, want ik ben tegenwoordig nog steeds bang voor clowns. Helaas had het weggooien van de langspeelplaat niet de therapeutische werking waarop ik gehoopt had.

Mijn opruimwoede had een geheel andere bijwerking: een hevig verlangen naar technisch onderontwikkelde audio-apparatuur van verdacht allooi. Binnen een paar weken nadat ik mijn oude exemplaar had weggegooid, kocht ik alweer een gloednieuwe platenspeler. In onze huiskamer staat dus het soort hifi-stereoset van zwart plastic, dat in de jaren tachtig volkomen onterecht pontificaal als blikvanger werd neergezet. En omdat mijn vriend wèl van alles bewaart, is de platenspeler aangesloten op een grote versterker en twee prehistorische boxen met een fineer die er bijzonder onnatuurlijk uitziet.

Toch brengt de platenspeler veel sfeer bij ons in huis. Het begint al met dat ik lang in de kast sta te turen, op zoek naar de plaat die het beste bij mijn gemoed past. Naar die toepasselijke muzikale omlijsting, luister ik met meer aandacht dan ik eerder voor muziek had. De spaarzame keren dat ik toch afgeleid raak van de muziek dan merk ik vanzelf de plotselinge stilte op, omdat de plaat omgedraaid moet worden. In het begin miste ik bij het afspelen van mijn LP’s de mogelijkheid om bepaalde nummers over te slaan. Toch vind ik de meeste saaie liedjes na een paar keer verplicht luisteren vanzelf mooier worden. Sommigen groeien zelfs uit tot mijn favoriete nummers.

Normaal gesproken ben ik helemaal niet wars van nieuwe gadgets. Op mijn smartphone luister ik via Spotify onvermoeibaar naar een onafgebroken stroom liedjes van mijn favoriete artiesten. Technisch is dat heel vernuftig, maar het fungeert dan als muzikaal behang. Ik luister er naar zonder dat de muziek werkelijk bij me binnenkomt.

Natuurlijk zijn vinylplaten met hun krassen ingehaald door de MP3 of CD. Ik vind het steriele geluid van die moderne techniek toch minder sfeervol dan dat van een krakerige langspeelsplaat.

15/07/2014

Al sinds het prille begin volg ik de Sugababes. Sommige mensen noemen dit soort muziek een ‘guilty pleasure’. Ik niet, want het is belachelijk om me schuldig te voelen over het luisteren naar hitgevoelige popmuziek.

Op het eerste gezicht leken de Sugababes op een typische meidengroep. Drie pubermeiden van amper vijftien jaar, met elk een andere huidskleur en kledingstijl, bij elkaar gebracht door een talentscout. Ze onderscheidden zich met inventieve popliedjes en doordachte songteksten. Ondanks hun jeugdige leeftijd klonken de Sugababes volwassener dan de veel oudere Spice Girls.

Naar alle eerlijkheid was ik niet geobsedeerd door de muziek alleen. De meiden doken ook veelvuldig op in de roddelrubrieken. Eerst omdat zij nooit glimlachten op foto’s. Er werd daardoor veel gespeculeerd over onderlinge ruzies. Alle dramatische ontwikkelingen in de band hadden een verslavende werking op mij. Het deed niet onder voor de gemiddelde soap.

Er werd alleen geschreven over de standaard bandruzies: de ene zong volgens de anderen teveel solo’s. De twee achtergrondzangeressen sloten de leadzangeres buiten door het ontwikkelen van een geheimtaal die onverstaanbaar was voor anderen. Ergens op tournee in Japan schijnt de leadzangeres door een wc-raampje naar buiten te zijn geklommen, vlak voor een optreden.

De leadzangeres werd simpelweg vervangen door een ander met dezelfde huidskleur. Een paar jaar later werd het tweede bandlid ingewisseld voor een lookalike, omdat zij niet op promotietournee wilde vlak na een zwangerschap. Of misschien paste een tienermoeder niet in het perfecte plaatje dat de platenmaatschappij voor ogen had. Ondertussen kocht ik alle albums van de Sugababes, om grondig de songteksten te analyseren op onontdekte spanningen tussen de meiden.

Het laatst overgebleven originele bandlid werd in 2009 ontslagen. Naar verluidt omdat zij te bazig deed tegen de nieuwere zangeressen. De titel het laatste album waarop zij meezong – ‘Catfights and Spotlights’ – was achteraf gezien misschien een voorbode. De Sugababes bestaan sindsdien volledig uit vervangers van de originele bandleden. Aan de muziek is het hoorbaar, die is afgegleden naar slappe aftreksels van Amerikaanse soulmuziek, met seksueel getinte teksten van bedenkelijk allooi.

Op een obscuur popmuziekforum ontdekte ik dat de originele bandleden weer samenwerken, onder de naam Mutya Keisha Siobhan. Om allerlei juridische redenen mogen zij de door hen bedachte naam Sugababes niet gebruiken. De bladen schrijven vrijwel nooit meer over hen, omdat zij geen ruzie maar slechts mooie muziek maken. Ik hoop ondertussen dat ze snel een ouderwets goed album uitbrengen. Voordat er weer iemand boos uit een raam klimt.

23/05/2014

Ik heb de afgelopen dagen onbedoeld intensief campagne gevoerd voor de Socialistische Partij. Dat heb ik gedaan omdat ik constant het liedje uit de SP commercial aan zingen, fluiten of neuriën was. Aan het einde van de commercial zingt er een koortje opstandige SP-kiezers (dat stel ik me er tenminste bij voor): “SP! 100% sociaal”.

Met dat statement ben ik het dus grondig oneens. Zo’n gemeen, pakkend melodietje aan de radiocommercial toevoegen, is zelfs tamelijk asociaal te noemen. Vooral voor mensen, zoals ik, die heel snel liedjes in hun hoofd hebben. Die staan vervolgens is in de rij voor de kassa bij de kapitalistische Hema de hele tijd dat noest socialistische strijdlied te neuriën. Ik geef toe dat ik heel gevoelig ben voor dit soort oorwurmen. Ooit heb ik na één bezoek aan de Efteling vierhonderddrieënvijftig dagen de tune van de attractie Carnaval Festival in mijn hoofd gehad. Sindsdien houd ik gepaste afstand, een straal van ten minste vijftien kilometer, van Kaatsheuvel.

Helaas bleek het horen van de SP commercial lastiger te vermijden. Telkens als ik naar radio 1 luisterde, werd ik weer door die reclame overvallen. Vaak ingeklemd tussen andere commercials voor een premium Lexus en de Sharp breedbeeldtelevisie. De ideologische boodschap van de SP kreeg een haast absurdistische lading tussen de reclames voor dergelijke luxeproducten. Zo hadden de communicatie-whizzkids van de SP het vast niet bedoeld.

De campagne van de SP had wel meer onbedoelde effecten op mij, vermoed ik. Hoe vaker ik de commercial hoorde, hoe meer ik ging terugverlangen naar de vroegere zendtijd voor de politieke partijen. In die spotjes stak een politicus een monotoon betoog af over moeilijke onderwerpen, gezeten achter een bureau met een bloemstuk er op met verwassen gordijnen op de achtergrond. Dat vind ik heel saai maar ook gepast, want complexe vraagstukken die een heel Europees continent aangaan, zijn niet te vatten in simpele oneliners. Ook fijn aan de zendtijd voor politieke partijen was dat deze vooraf werd aangekondigd, dan kon je op tijd wegzappen.

Tot de bekendmaking van de verkiezingsuitslag ben ik enorm gespannen, want als er teveel mensen op de Socialistische Partij hebben gestemd, denken de gladde marketeers dat dit soort Nederlandstalige meezingers een probate manier van campagne voeren is. Dan luister je in aanloop naar de volgende Europese verkiezingen ineens doorlopend naar allerhande strijdliederen, in het Pools of Zweeds. Eén wanstaltig Eurovisie Songfestival lijkt me meer dan genoeg.

12/05/2014

Ik ben geen liefhebber van rapmuziek. Waarschijnlijk vinden sommige mensen dat onbegrijpelijk, maar ik vind het allemaal klinken als monotoon geklets over een slome beat. Waar ik echt een grondige hekel aan heb, en nu ga ik vermoedelijk een aantal liefhebbers beledigen, is de Nederhop. Oftwel: Nederlandstalige hiphop. Op het moment dat een brede neger uit The Bronx rapt dat hij zijn drugsdealer heeft omgelegd met zijn Beretta omdat hij belabberde drugs heeft verkocht, dan geloof ik het allemaal wel en wil ik vooral zo ver mogelijk uit zijn buurt blijven. Maar als een rapduo uit Meppel-Noord dergelijke teksten in het Nederlands opdreunt, dan klinkt dat ronduit potsierlijk.

Er is één uitzondering op mijn afkeer Hollandse hiphopmuziek. Ik heb een haast morbide adoratie voor De Jeugd Van Tegenwoordig. Al sinds hun eerste single ‘Watskeburt’ ben ik de ban van hun muziek. De mannen rappen namelijk zinnen als ‘je wast je handen al tijdens het plassen’ en ‘ik heb gebaden in het zweet, snap je, ik hoef dus niet te douchen’. Door dat soort spitsvondige teksten ben ik fan. Al zijn sommige teksten voor mij totaal onbegrijpelijk. Vermoedelijk ben ik niet genoeg thuis in de slang van Amsterdam en snap ik daarom niet ‘sjembek’ betekent.

Het grote verschil met andere Nederlandstalige rappers is dat de jongens van De Jeugd Van Tegenwoordig het allemaal niet zo serieus lijken te nemen. Dat leid ik af uit het feit dat de drie rappers allemaal nog andere carrières hebben, als VPRO-presentator, modeontwerper en schrijver van sprookjesboeken (ik verzin dit niet). En natuurlijk, uit de raps die soms eerder bedoeld lijken als parodie op het originele genre. De muziek bestaat uit een dansbare beat met lekkere samples die zo uit de jaren tachtig of negentig lijken te komen. Geheel ontoevallig is dat de periode waarin ik ben opgegroeid.

Tijdens een concert kwam ik tot de conclusie dat ik was doorgeschoten in mijn fandom. Ik was daar ongeveer de minst jeugdige concertganger om het eufemistisch te zeggen. (Overigens, mocht je je afvragen waar al die comazuipende jongens of breezersletjes zijn, waar de kranten telkens over schrijven: die staan massaal in het publiek bij de concerten van De Jeugd Van Tegenwoordig. Je raakt al aangeschoten van het opsnuiven van de alcohollucht daar.) Sindsdien luister ik dus alleen nog maar thuis of in de auto naar De Jeugd Van Tegenwoordig. Dat is net zo leuk, en stukken minder beschamend.