Category “Luisteren”

03/10/2016

Formule

Het idee dat je naar de bioscoop gaat om daar een Amerikaanse comedyfilm te bekijken, dat begrijp ik niet. De meeste Amerikaanse komedies zijn namelijk niet grappig. Althans, niet voor mij. Ik zie elke grap van mijlenver aankomen. En ik kan na circa vijf minuten, het kunnen er ook zes zijn, al voorspellen hoe de film gaat eindigen. En de grote Amerikaanse comedysterren, à la Jennifer Aniston en Jason Bateman, zijn gespeend van enig komisch talent. En dan is het toch heel lastig om hard te lachen om zo’n film. Vind ik dan, hè. Waarschijnlijk sta ik daar alleen in want de bioscoop vertoont toch alle nieuwe romantische komedies. Dus er gaan kennelijk mensen vrijwillig naar toe.

Eerlijk is eerlijk, heel soms staat er een komisch talent op die me weet te verrassen. Ik heb smakelijk gelachen om de vuilbekkerij van Melissa McCarthy in de film Bridesmaids. Helaas melken de filmmakers dan meteen deze gouden formule uit. Het gevolg is dat in de eerstvolgende tien films Melissa McCarthy alleen maar grofgebekte, lompe vrouwen speelt. Terwijl ik er allang om ben uitgelachen. Hetzelfde gebeurde ook met Meryl Streep, nadat zij in Julie & Julia had gespeeld. Het malle accent van de excentrieke kookboekenschrijfster Julia Child wist Meryl op meesterlijke wijze te vatten. En hup, dat succes werd direct gekopieerd door Meryl het accent van Margaret Thatcher te laten instuderen voor een biopic. Alsof er geen batterij aan uitstekende Engelse actrices is, die dat accent zo uit hun mouw schudden.

Je begrijpt waarschijnlijk dat ik een aangekondigde comedyfilm, met Meryl Streep in de hoofdrol als amateur sopraan, in eerste instantie weinig revolutionair vond. Tot ik op de radio een lyrische recensie hoorde over de film. Van Florence Foster Jenkins had ik nog nooit eerder gehoord. Een film over een cultfiguur, die in het begin van de vorige eeuw volle zalen trekt als toondove sopraan, dat maakte me nieuwsgierig. Het leek me een bijzondere vrouw met een levensverhaal dat een film verdient.

Dus besloot ik me maar te laten meeslepen in de hype die in bepaalde filmhuiskringen rond deze film is ontstaan. Ondanks dat ik er op voorbereid was dat het ging tegenvallen, raakte de film me toch. Twee uur leefde ik oprecht mee met Florence Foster Jenkins. Ik heb gehuild. En nog harder gehuild van het lachen.

De Hollywoodindustrie heeft gewoon gelijk. Bepaalde formules zijn niet voor niets succesformules.

28/12/2015

Betovering

Dat heb ik weer: heb ik pas geleden overal verkondigd dat ik de Nederlandstalige muziek heb afgezworen, raak ik pardoes in de ban van een Nederlandstalige zangeres.

Dagenlang luister ik thuis onafgebroken naar Maaike Ouboter. Gelukkig schrijft Maaike zulke onsamenhangende teksten, dat ik er druk mee ben om haar liedjes te doorgronden. Te druk om er ook nog allerlei foute associaties bij te bedenken, zoals me bij andere Nederlandstalige muziek gebeurt. Da’s prettig, want dan concentreer ik me volledig op haar fijne liedjes.

Ik vind Maaike een regelrechte woordenkunstenares. Met enkele zinnen roept ze prachtige beelden bij me op. Tekstuele hoogstandjes waarvan ik vurig wilde dat ik ze zelf had geschreven. ‘Je alles gezien hebben alles gedaan, je bent gewend om altijd net iets te hard te gaan,’ zingt ze in een liedje. Daarmee vangt zij in twee zinnen de tegenwoordige tijd. En pakt ze mij helemaal in. ‘Je valt het liefst weg in het moment, zodat je even vrij bent van de doortikkende tijd,’ zingt ze verder. Ik kan janken van geluk, zo mooi. Hoe treffend kun je het onbestemde gevoel – dat mij geregeld overvalt – verwoorden?

Voor het geval je een hekel hebt aan dit soort dramatiek, doe je er verstandig aan om het album van Maaike over te slaan. Het album staat namelijk vol met melancholieke volzinnen. Liedjes waarvan ik volschiet. Dat is bijzonder omdat ik van muziek geniet, maar het me zelden emotioneel maakt. Ik heb er geen verklaring voor, maar Maaike’s mijmerende overpeinzingen raken me.

Zelfs al klinkt de muziek tamelijk opgewekt dan gaat het tekstueel over een heftig onderwerp. Althans, dat denk ik, want ik geloof dat ik geen snars van haar teksten begrijp. Neem de tekst van mijn huidige favoriete nummer  (dat wisselt per uur, zoals dat gaat bij hardcore fans) dat ‘Nieuwe Dag’ heet. Een opgewekte titel, zou je denken. ‘Je ziet de duinen door de ruit, moest het huis maar weer eens uit, al zo lang niet geslapen, steeds vaker gedroomd, van een nieuwe dag,’ zingt Maaike in dat liedje. En dan loopt er ineens iemand langzaam, stap voor stap, het koude water in. Mijn voorlopige conclusie is dat het liedje over zelfmoord gaat.

Binnenkort ga ik mijn totale devotie tot Maaike Ouboter belijden tijdens een concert in Paradiso. Vurig hoop ik dat ze daar op het podium haar songteksten verklaart. Al verbreekt dat misschien alle betovering.

25/08/2015

Grijs

Ik vind het een beetje beschamend dat ik dagelijks alles lees dat Nu.nl publiceert onder de guitige rubriek ‘Achterklap’, daarom doe ik het vooral op een plek waar niemand het ziet: op het toilet, met de deur op slot. Omdat ik dat entertainmentnieuws nogal minutieus doorneem, wordt een groot deel van mijn brein in beslag genomen door nutteloze weetjes over celebrities. Zo weet ik alles van de Kardashians, zonder ooit ook maar een fragment van hun reallifesoap te hebben gezien. Mijn vriend verwondert zich regelmatig over mijn uitvoerige feitenkennis van willekeurige beroemdheden.

Eergisteren stond op Achterklap een verontrustend nieuwsbericht met de kop: ‘Bon Jovi na 32 jaar weg bij platenlabel’. Het feit dat Bon Jovi na 32 jaar eens wisselt van platenlabel is nauwelijks nieuwswaardig, zoals de meeste Achterklap-berichten. Het schokkende was de begeleidende foto waarop de leadzanger Jon Bon Jovi pardoes een volledig grijze haardos had. Ik vond het vreemd dat ik tekenen van de intredende ouderdom bij Jon over het hoofd had gezien. Ik doorzocht grondig het archief van Achterklap. Bij het bericht van 4 november 2013, over dat Jon Bon Jovi geëerd werd door prins George vanwege zijn liefdadigheidswerk, stond een foto met zijn vertrouwde haardos. Zelfs bij een bericht van 9 juni 2015, over een benefietconcert voor de campagne van Hillary Clinton, stond hij op de foto met zijn ouderwets donkerblonde kapsel. En nu, amper twee maanden later, is Jon’s haar ineens grijs.

Dit besef overviel me nogal, zo moederziel alleen op het toilet, want Jon Bon Jovi is toch een soort jeugdheld van me. Uren heb ik verspild met een half oog naar MTV kijken in de hoop dat de clip van Keep The Faith werd uitgezonden, omdat Jon daarin een zodanig strakke broek aan had dat het weinig tot de verbeelding overliet. Met dat in gedachten heb ik in mijn pubertijd heel wat uurtjes fantaserend doorgebracht.

Toen ik was bijgekomen van dit heftige nieuws, sloeg ik aan het mijmeren over dat de huidige YouTube-generatie niet begrijpt dat je zoveel moeite moest doen om je favoriete clip te bekijken. Jongeren kijken tegenwoordig naar MTV vanwege de onophoudelijke stroom reallifesoaps, dat kun je met goed fatsoen geen ‘music television’ meer noemen. Tot ik van mijn gemijmer opschrok, mijn broek razendsnel ophees, haastig het toilet doorspoelde, om in de dichtstbijzijnde spiegel mijn eigen hoofd te controleren. Er was geen enkele grijze haar te bekennen. Ik vraag me af voor hoelang nog.

 

13/08/2015

Poppedeintje

Mijn omstreden mening over de Nederlandse Spoorwegen deel ik met bijna niemand, want ik vind als een van de weinigen in Nederland reizen per trein prettig. De enige kritiek die ik kan verzinnen is dat de NS nogal paniekerig wordt van elk vlokje sneeuw. Al hebben ze in het KNMI altijd een trouwe medestander, omdat zij met hun dwaze weeralarmen nog hysterischer reageren op sneeuw. Verder heb ik goede ervaringen met de NS: treinen rijden op tijd, de conducteurs zijn aardig en in de treincoupé tref je vaak interessante mensen. Precies de reden waarom ik nooit in de stiltecoupé ga zitten, want zonder te praten leer je je medepassagiers een stuk lastiger kennen.

Ik heb de theorie ontwikkeld dat mensen zich zo thuis voelen in de trein, door die knusse zitjes tegenover elkaar. Met als welkom bijkomend effect dat er altijd ergens een persoonlijk gesprek wordt gevoerd tussen vriendinnen of collega’s. Dat gesprek begint vaak vrij oppervlakkig. Maar naarmate de trein langer onderweg is, vergeten ze dat er vijftig wildvreemden bij hen in de coupé zitten, en wordt het gesprek gestaag persoonlijker. Ondertussen luister ik stilletjes naar gesprekken over relaties en het aanverwante seksleven. Of laatst in de trein naar Utrecht, hoorde ik de ins en outs van de belastingaangifte over 2014, van een beursgenoteerd bedrijf. Dat vind ik gezellig.

Toen ik afgelopen zaterdag met een vriend naar Amsterdam reisde, om een tentoonstelling te bezoeken, had ik verwacht de rollen eens om te draaien. Het doel was om tijdens de reis uitgebreid met hem bij te praten, en anderen eens ongegeneerd te laten meeluisteren. Daar kwam helemaal niets van terecht. Vanaf het vertrekpunt Enschede zat de trein al bomvol, als je dat tegenwoordig nog van het openbaar vervoer mag zeggen.

Wij kregen in zo’n zitje voor vier personen gezelschap van een oudere dame. Zij zat duidelijk om een praatje verlegen en vol van verhalen. En dat kregen wij dus tijdens de verdere treinreis over ons uitgestort. Nabij station Enschede-West wisten we al dat zij de weduwe was van een plaatselijk erg gerenommeerde notaris, al leek ze om zijn dood niet rouwig te zijn. Sinds zijn overlijden schreef ze haar autobiografie. De uitgever van wijlen Jan Wolkers wilde het graag uitgeven, vertelde ze herhaaldelijk. Onbegrijpelijk, want ik vond haar langdradige jeugdverhalen – vol ouderwetse termen als ‘begeerlijk poppedeintje’ – slaapverwekkend. Bij elk station hoopte ik heimelijk dat ze zou uitstappen. Het verklaart de populariteit van de stiltecoupé.

 

21/04/2015

Enya

Ik weet niet of hij het ook zo bedoeld heeft, maar mijn vader heeft mij een ideale pubertijd bezorgd. In de ontwikkeling van lastige puber tot verstandige volwassene, is er een opstandige fase waarin je je verzet tegen alles dat je ouders – in het kader van opvoeding – je proberen bij te brengen. Vooral met zijn muzieksmaak heeft mijn vader het me enorm gemakkelijk gemaakt om me daartegen af te kunnen zetten. Hij luisterde gedurende mijn gehele pubertijd ongeveer non-stop naar de gezapige muziek van de Ierse zangeres Enya. Voor wie haar niet kent, volstaat het om online wat foto’s van haar op te zoeken. Haar muziek klinkt ongeveer net zo duf als Enya er op de gemiddelde foto uitziet.

Dat mijn vader zo’n bezeten Enya-fan werd, dat was mijn eigen schuld. Voor vaderdag en verjaardagen deed ik hem al jarenlang vele Gamma-bonnen cadeau. Voor de afwisseling leek het me daarom aardig om cd’s van Enya te geven, omdat hij gecharmeerd was van haar single ‘Orinoco Flow’. Die nummer 1-hit uit de jaren negentig ken je vermoedelijk van het refrein met de repeterende tekst ‘sail away, sail away, sail away’.

Zoals dat vaker geldt voor nummer 1-hits, gaven de vrolijke klanken ‘Orinoco Flow’ een verkeerde indruk van de muziekstijl van Enya. De rest van haar muzikale oeuvre bestaat namelijk uit het Keltisch geneurie onder begeleiding van een stemmig keyboardmuziekje. Met als afgrijselijkste hoogtepunt het nummer ‘How Can I Keep from Singing?’. Door die vraag heb ik grote delen van mijn pubertijd op mijn zolderkamertje doorgebracht met het bedenken van alle mogelijke manieren om Enya de mond te snoeren. Meestal betrof dit fantasieën waarin dat mens van een stijle klif werd afgeduwd om in de Ierse zee gruwelijk te verdrinken. Die moordzuchtige trekjes verdwenen toen ik eenmaal volwassen werd. Dat ik uit huis ging en dus nooit meer verplicht naar Enya hoefde te luisteren, dat hielp ook.

De laatste paar jaar word ik niettemin geregeld door mijn vader gedwongen om naar Enya te luisteren. Mijn vader’s hulp wordt ingeroepen zodra men passende muziek zoekt voor een uitvaart. En daarvoor is de deprimerende muziek van Enya bij uitstek geschikt. Natuurlijk ben ik te beleefd om halverwege een crematieplechtigheid te vertrekken omdat de muziek me tegenvalt. Het positieve gevolg is dat ik geen hekel meer heb aan Enya’s muziek. Tegenwoordig ga ik er enkel heel hard van huilen.

23/03/2015

Nederlands

Als je het mij vraagt, begint het zo langzamerhand eng te worden hoe gefocust we zijn op onze Nederlandse nationaliteit en cultuur. Het gaat inmiddels zo ver, dat als ik bij het koelvak met alle toetjes in de Albert Heijn de etiketten controleer op verkeerde E-nummers, het gevoel me bekruipt dat ik een of ander nationalistisch pamflet aan het lezen ben. Neem nu de Luchtige Stroopwafelpudding van de Mona. De Hollandse stroopwafel is wereldberoemd vanwege de stroperige koekresten die nog dagenlang tussen je kiezen geplakt zitten. Volgens mij is er geen enkele wereldburger die vergeet dat dit mierzoete, plakkerige rotkoekje uit Nederland komt. Toch vermeldt Mona geheel ten overvloede dat de verpakking een ‘Oud-Hollandsche’ stroopwafelpudding bevat. Bij alle andere puddingen discrimineert Mona schaamteloos bij het vermelden van het land van herkomst. Zo staat nergens op de verpakking van de chipolatapudding, dat het gebaseerd is op een eeuwenoud Italiaans recept.

Over discrimineren gesproken, onze nationalistische trekken worden pas echt extreem als het aankomt op de sinterklaasviering. Want wij Nederlanders zijn trots op ons koloniale verleden, ondanks de slavernij. Dat is -als je het mij vraagt – de enige geldige reden om Zwarte Piet te koesteren.

Wat ik me al jaren afvraag is: waarom gaan er honderdduizenden Nederlanders vaker naar de bioscoop voor Nederlandse speelfilms? Het enige waarin Nederlandse films in uitblinken is, als je het mij vraagt, het onfunctionele naakt. Na het zien van Flodder, alleen te omschrijven als een komische pornofilm voor het hele gezin, heb ik jarenlang geen films van Nederlandse makelij durven kijken. Ik was bang om opnieuw geconfronteerd te worden met filmbeelden in slow-motion van een potje naakttennis.

En dan de onbegrijpelijke populariteit van de Nederlandstalige muziek. Ik hoor alsmaar dubbelzinnigheden in de songteksten van Nederlandse hits. ‘Vandaag is rood de kleur van jouw lippen,’ luidt de eerste zin van het refrein van Marco Borsato’s hitsingle “Rood”. Als je het mij vraagt, is dat een ode aan de vagina tijdens de menstruatie. En telkens wanneer ik die jongen van Abel gepassioneerd de zin ‘het zit nog veel te diep in mij’ hoor kwelen, zie ik meteen zijn ex-vriendin met groot uitgevallen voorbinddildo voor me. Helemaal verklaren kan ik het niet, maar dat soort ongewenste beelden heb ik nou nooit bij Engelstalige nummers.

Nee, als je het mij vraagt dan is elk gevoel van trots over de Nederlandse cultuur volkomen misplaatst. Maar mij wordt nooit wat gevraagd.